Voorwoord

 

Klaar voor de toekomst

Het plotselinge vertrek van de directeur van Culturele Hoofdstad LF2018 heeft met de benoeming van zijn opvolger, Tjeerd van Bekkum, de burgemeesterscarrousel in werking gezet. Onze voorzitter Tom van Mourik volgde hem op als waarnemend burgemeester van Smallingerland. Omdat deze gemeente geen lid is van Stichting Iepenwacht Fryslân, vond hij het ongepast aan te blijven als voorzitter van de stichting. Naast het waarnemend burgemeesterschap van Menameradiel, kreeg ik als opvolger van Tom van Mourik het voorzitterschap er als extraatje bij.

We zijn Van Mourik veel dank verschuldigd. Hij heeft in de 3,5 jaar als voorzitter veel werk verzet en het nodige in gang gezet. Zo legde hij de basis voor het verlengen van het mandaat van de stichting tot 2029. Daarmee is de toekomst de komende tien jaar veilig gesteld. Andere mutatie in het bestuur is die van vicevoorzitter Houkje Rijpstra. Zij ruilde in 2017 het wethouderschap van Tytsjerksteradiel in voor een functie als directeur van Circulair Fryslân. Ook haar zijn we veel dank verschuldigd. Op korte termijn zullen we haar opvolging in gang zetten.

We hebben de iepziekte het afgelopen decennium effectief bestreden en de nodige iepen opnieuw geplant. Mede dankzij een flinke bijdrage uit het Waddenfonds en van de provincie. Door onder meer de opkomst van andere boomziektes konden boomtelers helaas niet volledig in de vraag naar geschikt plantmateriaal voorzien. Daarom is er bij het Waddenfonds een verlenging van twee jaar voor het herplantproject aangevraagd en verkregen. Dit betekent dat we de komende twee jaar de resterende iepen, van in totaal 13.000 exemplaren, gaan uitzetten.

"Onze collectieve en effectieve aanpak van de iepziekte wekt ook buiten de provinciegrenzen belangstelling"

Onze collectieve en effectieve aanpak van de iepziekte wekt ook buiten de provinciegrenzen belangstelling. Tastbaar resultaat is dat de gemeente Noordoostpolder per 1 januari 2017 toetrad als deelnemer. Over hun motivatie, leest u meer in dit digitale magazine. Waar we ons werkgebied en oppervlak uitbreiden, neemt het ledenbestand in aantal af door het samengaan van gemeenten.

Wanneer de herplant er op zit, zullen we ons voornamelijk beperken tot de basistaken. Daarnaast beraden wij ons op onze taak met betrekking tot andere boomziekten. Voor elke boomziekte een nieuwe stichting oprichten lijkt geen optie. Met name de essentaksterfte vraagt de nodige aandacht, zo bleek ook uit een enquête die we recent  – samen met de Groninger Bomenwacht – onder onze leden hielden. Daaruit kwam onder meer naar voren dat er behoefte is aan meer kennis en informatie over boomziekten. Via onze website zullen we daarin voorzien.

Tot slot verkennen we, samen met onze collega’s in Groningen, de mogelijkheden tot een gezamenlijke bestrijding van de essentaksterfte. We verwachten u hier binnenkort meer over te kunnen vertellen.

Drs. Theunis R. Piersma
Voorzitter Stichting Iepenwacht Fryslân.

Toekomst

 

Toekomst Iepenwacht verzekerd

Continuïteit tot 2029 gegarandeerd

Na een rondgang langs – en presentaties bij – de leden kon Iepenwacht Fryslân afgelopen jaar melden dat de stichting van haar leden een nieuw mandaat ontvangt voor de periode 2019 – 2029. Bovendien konden er een nieuwe leden worden gemeld in de hoedanigheid van de gemeente Noordoostpolder en Wetterskip Fryslân. Dat is goed nieuws voor de stichting, maar bovenal voor de iep. Zonder verlenging was de kans groot dat de ziekte opnieuw de kop op zou steken. Met alle gevolgen van dien.

Het bestuur was om genoemde reden groot voorstander van een tijdige verlenging van het mandaat. Die kreeg ze na een rondgang waarin de leden persoonlijk werden bijgepraat over de motivatie, functie en resultaten in de afgelopen 10 jaar. De gezamenlijke, uniforme aanpak bespaart niet alleen kosten en biedt mogelijkheden tot cofinanciering, maar leidt ook tot tastbare resultaten: ziektedruk teruggebracht van 8,3% in 2005 tot minder dan 1% vanaf 2010. De in deze periode gesaneerde, zieke iepen – 13.000 in getal – zijn in 2010 vervangen via de lopende herplantprojecten; mede gefinancierd door provincie en Waddenfonds.

Ook werd het doemscenario, waar onderzoek voor waarschuwt, voorgehouden: zonder controle gaat de ziektedruk binnen drie jaar naar het niveau van voor 2005. “Dat moet niemand willen. Zou betekenen dat alle inspanningen van de afgelopen jaren in kort tijdsbestek teniet worden gedaan”, aldus projectleider Gauke Dam.

Aangenomen voorstel was dan ook een verlenging van tien jaar, na afloop van het herplantproject; 2019-2029. In dat tijdsbestek concentreert de iepenwacht zich op haar basistaken: controle en beperkte herplant op basis van uitval (eens in de vijf jaar). Daarmee is de continuïteit van de uniforme en collectieve aanpak gegarandeerd, evenals een forse reductie op de jaarlijkse bijdrage van de leden.

Geopperd is ook dat de iepenwacht mogelijk een rol kan spelen in het beheersen van andere, opkomende boomziekten waarvan de essentaksterfte het meest bedreigend is. Op wat voor wijze de iepenwacht hierin een rol kan spelen, moet de (nabije) toekomst uitwijzen.

Herplantproject essen wellicht interessant

“Dat kan variëren van niets doen of kennis verzamelen en delen tot monitoring, sanering en herplant”, aldus Gauke Dam. “We onderzoeken wat onze rol kan zijn in het bestrijden van de kaalslag die de essentaksterfte de komende jaren achterlaat. In welke richting we denken? Het ligt voor de hand dat we de nodige kennis verzamelen en delen met onze leden. Daarnaast kijken we of we een ‘herplantproject’ van de grond kunnen tillen. Dat kan alleen al vanwege de kostenbesparing, maar ook uit oogpunt van aanvullende subsidies interessant zijn om samen op te pakken. We brengen de mogelijkheden in kaart en kijken wat haalbaar is. Maar de leden hebben vanzelfsprekend het laatste woord.”

Nieuwe partner

 

Noordoostpolder: goede buur en nieuwe partner

Geen Fryslân, maar wel een goede buur. Iepenwacht Fryslân is blij met de Noordoostpolder als nieuwe partner. Effectieve bestrijding van de iepziekte en daarmee behoud van de iep, staat of valt immers met goed samenwerken.

De blijdschap is wederzijds. “We zijn als gemeente een krimpende organisatie, dus we kunnen wel wat hulp en ondersteuning gebruiken”, vertelt Ger Bovendeur. Als toezichthouder bij de afdeling Groen van de gemeente Noordoostpolder onderhoudt hij de contacten met Iepenwacht Fryslân.

De samenwerking startte in 2017. De Noordoostpolder heeft al heel wat werk verzet in de bestrijding van boomziekten. In de afgelopen jaren moesten helaas al vele iepen, maar ook andere zieke bomen worden gesaneerd. Ger Bovendeur: “Vorig jaar hebben we 3700 essen gekapt en in 2018 ook al weer 1000. Ook hebben we 156 kastanjes moeten omzagen.” Het aanbod van de Iepenwacht om samen te werken greep de gemeente met beide handen aan. “We besteden steeds meer uit, dus dit aanbod kwam goed van pas.”

Particulieren
“De Iepenwacht startte in de gemeente in 2017 met de inspectie van iepen. Op een aantal plekken waren we daar namelijk nog niet aan toegekomen”, zegt Ger Bovendeur. “Het mooie is ook dat de Iepenwacht niet alleen, zoals de gemeente, de bomen in openbaar groen in beeld brengt, maar ook die van particulieren.”

“We kunnen wel wat hulp gebruiken”

Het is prettig om de inspectie te kunnen overlaten aan een organisatie die veel kennis en ervaring heeft opgebouwd. Herplant hoeft Iepenwacht Fryslân niet voor de Noordoostpolder te verzorgen. “In het verleden hebben we al veel iepen vervangen door andere boomsoorten. Vervanging van iepen die nu ziek zijn, heeft momenteel geen prioriteit. Wel neemt Iepenwacht Fryslân ons het verwijderen van de zieke iepen uit handen.”

Al gaat het vooralsnog om het voorkomen en bestrijden van de iepziekte, de gemeente Noordoostpolder staat ook positief tegenover een eventuele, gezamenlijke aanpak van andere boomziekten, laat Bovendeur tot slot weten.

[Naschrift] Enkele dagen na het interview kwam het droevige bericht dat Ger Bovendeur onverwacht is overleden. In overleg is het interview toch geplaatst. Het bestuur en de medewerkers van Iepenwacht Fryslân kijken terug op een fijne samenwerking en wensen de nabestaanden veel sterkte.

Beheer en herplant

 

Interview met projectleider Gauke Dam

De gezamenlijke aanpak van beheer en herplant van iepen pakte ook in 2017 goed uit. “We hebben de ziektedruk weer onder de 1 procent weten te houden”, vertelt Gauke Dam, projectleider bij Iepenwacht Fryslân. “Ook zijn het beheer en de herplant veilig gesteld voor de komende jaren.”

Dertienduizend iepen worden er in totaal geplant, sinds de start van de herplant in 2010/2011. Tot die tijd ging alle aandacht naar het bestrijden van de iepziekte. De ziekte beheersen blijft belangrijk en is dan ook nog steeds een activiteit van de Iepenwacht. Daarnaast lopen twee herplantprojecten: het herplantproject van Iepenwacht Fryslân voor deelnemers en particulieren en het Waddenfondsproject ‘Herplant iepen in de Waddenregio’.

Waddenproject
In het Waddenproject, dat mogelijk is dankzij het Waddenfonds, werken Iepenwacht Fryslân, de Groninger Bomenwacht en Landschapsbeheer Groningen samen om de iep te behouden voor de Waddenregio. Ook particulieren kunnen in aanmerking komen. Het project is vorig jaar met drie jaar verlengd.

Een van de recente projectresultaten is de herplant van lei-iepen aan de Oude- en de Nieuwebildtdijk. In maart 2017 werden hiervoor de eerste drie bomen geplant in de tuin van de familie Stedehouder aan de Nieuwebildtdijk boven Sint Annaparochie. In totaal verrijzen er 59 lei-iepen langs de beide dijken.

Het aantal geplante iepen in het Waddenfonds herplantproject in 2017/2018:

  • Bij deelnemers: 31
  • Bij particulieren: 36

Herplant Fryslân
Ook buiten de waddenregio vindt er nog herplant plaats. Het afgelopen jaar bijvoorbeeld nog in Franekeradeel en Harlingen. In Dokkum plantten leerlingen van de Burgerschool, tijdens de Nationale Boomplantdag, een iep bij hun school. Negen andere bomen werden, samen met wethouder Pieter Braaksma van Dongeradeel, in het Fonteinpark geplant.

In Franekeradeel en Harlingen zijn eind 2017 iepen en populieren geplant aan de Hoarnestreek tussen Pietersbierum en Oosterbierum. Het waren de eerste van 250 iepen en 60 populieren in het gebied, als een van de maatregelen in het Inrichtingsplan Franekeradeel-Harlingen om het landschap te verfraaien en versterken. De Iepenwacht leverde de jonge iepen. Een welkome aanvulling, vindt Gauke Dam de aanplant, nadat hier in de afgelopen jaren veel zieke iepen zijn verdwenen.

Nieuwe iepen geplant in het SIF herplantproject 2017-2018:

  • Bij deelnemers: 1053
  • Bij particulieren: 487

Beperkt aanbod
Het aantal van dertienduizend nieuwe iepen dat de Iepenwacht in totaal gaat herplanten, kon in 2017 nog niet worden gehaald. “We stellen hoge kwaliteitseisen aan het plantmateriaal en daardoor is het moeilijk om aan goede bomen te komen”, legt Gauke Dam uit. “Vroeger werden iepen op een onderstam gekweekt. Dat gaat sneller, maar het nadeel is dat de boom na een jaar of vijftien los kan raken van de onderstam. Wij willen dat ze minstens honderd jaar staan en dus iepen op eigen wortels. En dan ook nog eens resistente soorten. Er zijn maar een paar kwekers die dat kunnen leveren. De laatste herplantingen schuiven we daarom een jaar door.”

Particulieren krijgen daarbij voorrang. Voor het plantseizoen 2018/2019 kunnen zij zich weer – gratis – aanmelden.

“Collectiviteit is de sleutel tot succes”

Doorgaan
Er verschijnen weliswaar weer steeds meer iepen in het landschap en de iepziekte is beheersbaar. “Maar zodra we stoppen, zo is onderzocht, zitten we na een jaar of vier weer in de situatie van voor 2005”, zegt Gauke Dam. “De iepziekte wordt doorgegeven via het wortelstelsel en door de iepenspintkever. Zieke iepen moet je daarom zo snel mogelijk verwijderen. Het beheer en de herplant verlopen juist zo goed, efficiënt én goedkoper doordat we het samen doen. Collectiviteit is de sleutel tot succes.”

Het is daarom mooi dat door de succesvolle collectieve aanpak de Iepenwacht de garantie van haar deelnemers heeft gekregen om na 2019 door te gaan met haar activiteiten. Ook zijn er nieuwe deelnemers bij gekomen. De jaarlijkse bijdrage voor de deelnemende organisaties kan vanaf 2020 fors worden gereduceerd.

Sterke boom
Het is om meer dan historische redenen dat nieuwe iepen de geruimde iepen vervangen. Gauke Dam: “Dat de iep hier thuishoort, is niet voor niets. Het is een heel sterke boom die goed groeit op allerlei soorten grond, ook klei, veen en zand. Hij kan ook goed tegen harde en zelfs zoute wind, waarvan andere bomen uitdrogen. Voor deze provincie is het daarom een belangrijke boom.”

Andere bomen
De Iepenwacht onderzoekt of het zijn werkveld zal uitbreiden naar andere bomen, zoals essen en kastanjes die kampen met essentaksterfte en de kastanjebloedingsziekte. Gauke Dam: “Bomen krijgen met steeds meer ziekten en plagen te maken, misschien door de klimaatverandering. De vraag is ook of je zieke bomen altijd door dezelfde soort moet vervangen. Je zou ook gemengd kunnen aanplanten. Dat verkleint de kans op het doorgeven van ziektes. En als een bepaalde soort toch getroffen wordt, hoef je maar enkele bomen weg te halen en volgt er geen kaalslag op een bepaald oppervlak. Wat onze rol daarin kan zijn, is iets waar we het de komende tijd met de deelnemers over gaan hebben.”

Andere boomziekten

 

Bijna elke boom kan aangetast worden door schimmels, bacteriën en insecten. Een aantal daarvan veroorzaakt in ons land grote problemen. Dan hebben we het behalve over de iepziekte, met name over de kastanjebloedingsziekte, eikenprocessierups. Maar ook over de essentaksterfte. De vraag is al langer of de Stichting Iepenwacht Fryslân (SIF) zich, na de succesvolle bestrijding van de iepziekte, ook moet richten op andere boomziekten. En zo ja, in welke mate.

Al geruime tijd is de SIF actief als het gaat om het vergroten en verspreiden van kennis omtrent zowel de kastanjebloedingsziekte als de essentaksterfte. Aan beide is aandacht besteed in de vorm van kennisbijeenkomsten. Daarnaast loopt er al geruime tijd een pilot met het injecteren van paardenkastanjes met Allicine in Het Bildt. Ook is er gekeken of het tijdstip en de mate van snoeien invloed heeft op de overlevingskansen van essen. Laatste zonder aantoonbaar resultaat.

Serieus Probleem
Met name de essentaksterfte grijpt inmiddels in de provincie driftig om zich heen. Van de naar schatting honderdduizend essen in Fryslân variëren de ziektepercentages per regio tussen de 10 en 85. Een voorzichtige schatting maakt dat er tot 2025 zo’n 12.000 essen gekapt moeten worden. Is het niet vanuit esthetisch oogpunt – de bomen worden gaandeweg kaler – dan wel omdat vallende takken veiligheidsrisico’s met zich meebrengen.

Duizenden essen
De SIF beraadt zich inmiddels serieus op de rol die zij, naast de kennisfunctie, kan spelen in het beheersbaar maken van deze ziekte. Gezien haar ervaring met collectieve inkoop en herplant, wordt met name in deze richting gedacht. Een eerste aanzet hiertoe is inmiddels gegeven met het in kaart brengen van het essenbestand onder haar leden. Het gaat daarbij om duizenden essen die de komende jaren voor sanering en vervanging in aanmerking komen. Particulieren participeren automatisch, mits zij wonen in een deelnemende gemeente.

Ondertussen is de website uitgebreid met extra informatie over genoemde ziekten. Als ook een overzicht van andere boomziekten die om aandacht vragen.

Korte Berichten

 

Kort nieuws uit de velden

Denktank ziet levenslicht

De iepenwacht zal de komende tien jaar haar basistaak – het controleren en beheren van het iepenbestand – voor haar leden blijven uitvoeren. Ondertussen dient de vraag beantwoord te worden of de stichting ook meer voor haar leden moet doen. Bijvoorbeeld op het gebied van kennisvergaring en bewustwording. Maar wellicht ook op het terrein van andere boomziekten.

Om deze en andere vragen te beantwoorden zag in 2017 een denktank het levenslicht. Deze bestaat, naast projectleider Gauke Dam, uit drie vertegenwoordigers uit het ledenbestand. Te weten: Harm de Roo (gemeente Súdwest-Fryslân), Pieter Douma (gemeente Leeuwarden) en Dirk Lautenbach (DFK-gemeenten).

Dit gezelschap komt zo’n twee keer per jaar bijeen om te brainstormen over de dienstverlening. Een eerste sessie leidde dit voorjaar al tot een aanpassing van de website, waar inmiddels ook informatie over andere boomziekten te vinden is.  Door deze sessies, en het raadplegen van de achterban, kan Iepenwacht Fryslân beter op de wensen en behoeften van haar leden inspelen.

Liefst geen iepen in opslag

Meer en meer mensen nemen vandaag de dag een haard of houtkachel in huis. Het gebruikte hout, wordt in toenemende mate zelf gekapt. Of gekocht van leveranciers in de directe omgeving. Dat kan, maar vereist als het om iepenhout gaat wel zorgvuldigheid.

Veel mensen maken van het kappen en in stammetjes zagen en opslaan van kachel- en haardhout een mooi tijdverdrijf. Dat lijkt onschuldig, maar er loert wel degelijk gevaar: verspreiding van iepziekte vanuit de houtopslag.

Dit is vaker dan ons lief is de reden waarom de iepziekte soms plotsklaps opduikt in een omgeving waar je dat niet (meer) verwacht. Zoals begin dit jaar in Harlingen, waar spoed aangetaste iepen moesten worden geveld.

Uitvliegen
De ziekte (schimmel) wordt in zo’n geval (vaak) overgebracht door de iepenspintkever die nestelt in het opgeslagen haardhout. Hierin ontstaat vervolgens ‘broed’ en wanneer de eitjes uitkomen kunnen honderdduizenden iepenspintkevers ontstaan, uitvliegen en gezonde iepen in een straal van maximaal tien kilometer infecteren.

Werkwijze
Het beste is dus om geen iepenhout op te slaan. Wilt u dat toch doen, ga dan als volgt te werk:

  • Ontdoe alle iepenhout dat u wilt opslaan van de bast.
  • Vernietig takhout door te verbranden of te versnipperen (< 4 cm is onschadelijk).
  • Laat nooit iepenhout achter op de locatie.

Zo zorgen we er samen voor dat de iepziekte in de provincie Fryslân beheersbaar blijft. Voor meer informatie kunt u contact met ons opnemen of met uw gemeente.

Kennismiddag

Iepen, essen en kevers nader belicht

Op 30 maart j.l. organiseerde Iepenwacht Fryslân een kennismiddag in Leeuwarden. Zo’n veertig bezoekers, waaronder gemeentelijke bestuurders, werden getrakteerd op een gevarieerd programma waarin behalve de iep, ook andere boomziekten én de toekomst van de Iepenwacht Fryslân centraal stonden.

Na de opening door voorzitter Tom van Mourik, vertelde hoofdstedelijk bomenconsulent dhr. Kaljee over het handhavingsprotocol dat de gemeente Amsterdam toepast om de ruim 70.000 iepen in de hoofdstad in stand te houden. Belangrijk onderdeel daarvan is dat geconstateerde, zieke iepen binnen tien dagen geveld, versnipperd, ontbast en afgevoerd dienen te worden.

Bestuursdwang
Wordt aan deze maatregel niet voldaan, dan kan er bestuursdwang worden toegepast en een proces-verbaal volgen. Hiervoor is in de bomenverordening een apart artikel opgenomen waarin voor zieke iepen een uitzondering wordt gemaakt op het kapverbod zonder vergunning. Boombeheerders, -rooiers en hoveniers zijn via een protocol op de hoogte van de aanpak en delen dit waar nodig met eigenaren. Met deze aanpak verwacht de gemeente Amsterdam de ziektedruk onder de huidige, half procent te kunnen houden. Overtreders worden via lik-op-stuk beboet.

Veredelingsonderzoek
Vervolgens was het woord aan WUR-onderzoeker Jelle Hiemstra die inging op zowel de oorzaak als het gevolg van de inmiddels ook in Nederland de kop opstekende essentaksterfte. Deze wordt veroorzaakt door een sterk invasieve Aziatische schimmel die maakt dat essen langzaam verwelken en uiteindelijk afsterven. Tot op heden is er geen remedie tegen de ziekte. Wel is onderzocht dat bepaalde soorten minder vatbaar zijn. Onderzoek in o.a. Denemarken en Duitsland wees uit dat in zaailingpopulaties van F. excelsior 1-2% van de bomen sterk verminderd vatbaar is.

>In Wageningen vindt sinds 2015 (veredelings)onderzoek plaats waarbij inmiddels een aantal cultivars zijn geïdentificeerd die minder vatbaar lijken te zijn en voor veredeling in aanmerking komen. Bij dit onderzoek worden traditionele infectieproeven gecombineerd met DNA-analyses, ook van de schimmel.

ImportkeversNa de pauze ging ing. A. de Haas van NVWA in op de aanwezigheid van gevaarlijke organismen in de groene ruimte. Hij ging onder meer nader in op twee varianten van de Aziatische boktorkever, waarvan er één (Oost Aziatische boktor (CLB)) ook schade aan naaldbomen veroorzaakt. (Import)gevaar en schade dreigt ook uit de hoek van de Aziatische essenprachtkever die wereldwijd sinds 2014 maar liefst 140 miljoen essen heeft gedood. Strenge controle op importhout moet de kevers buiten de deur houden. Temeer daar bestrijding erg kostbaar is.

Van Mourik sloot het officiële programma af met de mededeling dat er voor de Stichting Iepenwacht Fryslân nog het nodige te doen valt en dat zij ook na 2019 verder gaat met alle deelnemende organisaties.

Al met al een bijzonder leerzame middag waarover de bezoekers tijdens de afsluitende borrel met hapje nog napraten.

op 13 september organiseren we een nieuwe Kennismiddag. We gaan in op de verschillende ziekten en plagen die de diverse in Nederland voorkomende loofbomen kunnen treffen. Houd onze website in de gaten voor meer informatie.

Nieuwe kans voor Iepenpark Joure

In het Iepenpark in Joure is in 2017 een grote opknapbeurt gestart. Ook in 2018 wordt er nog gewerkt om te zorgen dat de bomen goed tot hun recht komen en het park ook een prettige plek wordt om te verblijven.

Het park is in 2011/2012 aangelegd om mensen kennis te laten maken met verschillende soorten iepen. Gauke Dam, projectleider bij de Iepenwacht: “Er staan maar liefst veertig ondersoorten van de iep, van elk drie bomen. Het is daarmee het meest gevarieerde iepenarboretum van Europa. De bomen groeiden echter niet goed doordat het terrein te nat werd.”

Herstelplan
Eerdere pogingen daar iets aan te doen hielpen niet afdoende. Daarom besloten Iepenwacht Fryslân en gemeente De Fryske Marren het park goed onder handen te nemen. Er worden nieuwe iepen geplant en alle iepen krijgen een zuurstofinjectie en extra voedingsstoffen. Ook wordt het park toegankelijker gemaakt voor publiek, met onder meer een nieuw informatiebord met een plattegrond.

Meerdere doeleinden
Het iepenpark heeft een voorlichtings- en educatiefunctie. Zo wordt ze bezocht door scholen en ook door geïnteresseerde bezoekers. “De iep is immers een belangrijke boom voor Friesland”, zegt Gauke Dam. Daarnaast wordt het park, zodra de bomen groter zijn, aantrekkelijk voor toeristen en recreanten; het ligt aan een populaire fietsroute. Het park ligt aan de op- en afrit naar de A7 Joure West.

Bekijk onze folder voor meer informatie.

Financiën

 

Hieronder treft u de Balans per 31 december 2017 en de Exploitatierekening per 31 december 2017.

Colofon

 

Binnen Stichting Iepenwacht Friesland, bestrijden overheden, groen- en private beheerders sinds 2005 samen de iepziekte.

Stichting Iepenwacht Friesland
T. 06 1524 7461
E. info@iepenwachtfryslan.nl

Concept & redactie: Iepenwacht Fryslân / Schrijfburo
Productie & vormgeving digitaal jaaroverzicht: TWonline
Fotografie: Archief Iepenwacht Fryslân en Laurens Aaij

Bij de totstandkoming van dit magazine is de grootst mogelijke zorgvuldigheid betracht. Desalniettemin kan de uitgever geen verantwoordelijkheid nemen of aansprakelijk worden gesteld voor mogelijk verkeerde informatie.